“Kusursuz Zamanlama” mı Yoksa Büyük İhanet mi? Guardian’ın Yazdığı 1 Milyar Dolarlık Sır!

Savaşın kritik anlarını dakikası dakikasına bilen işlemler dikkat çekti. Uzmanlar, içeriden bilgi kullanımı ihtimaline işaret ederken, ABD’de düzenleyici kurumlar ve Kongre soruşturma çağrılarıyla karşı karşıya

ABD ile İsrail’in İran’a yönelik askeri hamleleri öncesinde yapılan ve toplamda 1 milyar doları aşan “kusursuz zamanlı” bahisler, finansal piyasalarda ve çevrimiçi tahmin platformlarında ciddi soru işaretleri doğurdu. Özellikle savaşın dönüm noktalarından hemen önce açılan yüksek hacimli pozisyonlar, içeriden bilgi (insider trading) şüphesini gündeme taşıdı.

The Guardian’da yer alan habere göre 27 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarından bir gün önce, çevrimiçi tahmin platformu Polymarketüzerinde yaklaşık 150 hesap, saldırının ertesi gün gerçekleşeceğine bahis oynadı. Toplamda 855 bin doları bulan işlemlerden 16 hesap, 100 bin doların üzerinde kazanç elde etti.

Aynı platformda faaliyet gösteren anonim bir kullanıcı, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in görevden alınacağına, suikasttan sadece dakikalar önce yaptığı bahisle 553 bin dolar kazandı. Tüketici hakları örgütü Public Citizen tarafından yapılan başvuruda, altı “şüpheli içeriden bilgi sahibi” hesabın toplamda 1,2 milyon dolar kazanç sağladığı öne sürüldü.

Petrol piyasasında da benzer hareketlilik

Şüpheli işlemler yalnızca tahmin platformlarıyla sınırlı kalmadı. 23 Mart’ta, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la “verimli görüşmeler” yapıldığı yönündeki açıklamasından sadece 15 dakika önce, petrol vadeli işlemler piyasasında 580 milyon dolarlık pozisyon açıldı. Açıklamanın ardından petrol fiyatları hızla düşerken, yatırımcılar büyük kazanç elde etti.

Benzer bir dalga 7 Nisan’da tekrarlandı. Trump’ın ateşkes açıklamasından saatler önce yatırımcılar petrol fiyatlarının düşeceğine yönelik 950 milyon dolarlık bahis yaptı. Açıklamanın ardından piyasalar beklendiği gibi hareket etti.

“Şans” mı, içeriden bilgi mi?

Uzmanlar, işlemlerin zamanlaması ve büyüklüğünün sıradan piyasa davranışıyla açıklanmasının zor olduğunu belirtiyor. Andrew Verstein, bu tür işlemlerin “şüpheli ticaretin tipik göstergelerini taşıdığını” ve soruşturma gerektirdiğini ifade etti.

Craig Holman ise, “Bu kadar büyük ve doğru zamanlanmış işlemler, içeriden bilgi ihtimalini güçlendiriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Düzenleme boşluğu ve “Vahşi Batı” uyarısı

Çevrimiçi tahmin piyasalarının hızla yayılması, düzenleyici çerçevenin geride kalmasına yol açtı. Kalshi gibi platformlar eyaletlerle yetki tartışmaları yaşarken, sektör giderek “Vahşi Batı” benzetmesiyle anılıyor.

ABD’de vadeli işlemleri denetleyen Commodity Futures Trading Commission (CFTC), bazı işlemler hakkında soruşturma başlatmış olsa da henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Kurumun tek komiserle faaliyet göstermesi ise denetim kapasitesine dair soru işaretlerini artırıyor.

Hukuki gri alan

Mevcut ABD yasaları, kamu görevlilerinin kamuya açık olmayan bilgileri finansal kazanç için kullanmasını yasaklıyor. Ancak uzmanlara göre, özellikle emtia vadeli işlemleri ve tahmin piyasalarında içeriden bilgi kullanımına ilişkin hukuki çerçeve net değil.

Columbia Üniversitesi’nden hukuk profesörü Joshua Mitts, blokzincir tabanlı anonim işlemlerin denetimi zorlaştırdığını belirterek, “Kimlik tespiti ve bilginin yasa dışı kullanıldığını kanıtlama süreci son derece karmaşık” dedi.

Kongre harekete geçiyor

Mart ayı sonunda ABD Kongresi’nde iki partili bir grup, milletvekilleri ve üst düzey kamu görevlilerinin siyasi olaylara ilişkin tahmin piyasalarında işlem yapmasını yasaklayan bir yasa tasarısı sundu.

Uzmanlara göre, askeri operasyonlara dair içeriden bilginin finansal kazanç için kullanılması, yalnızca piyasa güvenini değil, devlet kurumlarına olan güveni de zedeleyebilir. Verstein bu durumu, “Hükümetin kararları finansal beklentilerle şekillenebilir, bu da gerçek ekonomiyi çarpıtır” sözleriyle özetledi.

Kaynak: Gazete Oksijen