Türkiye’de Sinema 24 Yılda Nasıl Değişti? Salon, Film ve Seyirci Sayılarında Çarpıcı Dönüşüm (2000–2024)

Türkiye’de sinema sektörü, 2000 yılından 2024’e uzanan süreçte hem büyüme hem de kırılmalarla dikkat çeken önemli bir dönüşüm yaşadı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı “Sinema ve Gösteri Sanatları İstatistikleri” verilerine göre, sinema salonu sayısından seyirci tercihlerine kadar pek çok alanda dalgalı ancak genel olarak genişleyen bir tablo ortaya çıktı.

2000 yılında Türkiye genelinde 606 sinema salonu ve 200 bin 853 koltuk bulunurken, bu sayı yıllar içinde düzenli bir artış gösterdi. 2010’lu yıllarla birlikte alışveriş merkezlerinin yaygınlaşması sinema salonlarının artışında belirleyici rol oynadı. Nitekim 2017 yılında salon sayısı 2 bin 692’ye ulaşırken, 2024 itibarıyla bu rakam 2 bin 776’ya çıkarak rekor seviyeye ulaştı. Koltuk kapasitesi de benzer şekilde artarak 317 binin üzerine çıktı.

Gösterilen film sayısında da dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. 2000 yılında toplam 24 bin 96 film gösterilirken, bu sayı 2019’da 68 bin 386 ile zirveye ulaştı. Yerli film üretimi özellikle 2010 sonrasında ivme kazandı. 2000’de yalnızca 4 bin 733 yerli film gösterilirken, 2018’de bu sayı 30 binin üzerine çıktı. Ancak 2023 yılından itibaren veri toplama yönteminde yapılan değişiklik nedeniyle film sayılarında toplam verisi paylaşılmamaya başlandı.

Seyirci sayıları ise sektörün en çarpıcı göstergelerinden biri oldu. 2000 yılında toplam 17 milyon civarında olan sinema seyircisi, 2017’de 68 milyon 482 bin ile tarihi zirvesine ulaştı. Bu dönemde yerli filmlere olan ilgi belirgin şekilde arttı; 2017’de yerli film seyircisi 37,9 milyon kişi ile yabancı filmleri geride bıraktı.

Ancak 2020 yılı, COVID-19 pandemisinin etkisiyle sinema sektörü için kırılma noktası oldu. Seyirci sayısı bir yıl içinde 56 milyondan 17 milyona geriledi. Yabancı film izleyicisi özellikle sert düşüş yaşarken, yerli filmler göreli olarak daha az kayıp verdi. 2021 yılında düşüş devam etti ve toplam seyirci sayısı 12,4 milyona kadar indi.

Normalleşme süreciyle birlikte 2022 yılında toparlanma başladı. Seyirci sayısı yeniden 35,7 milyona yükselirken, 2023 ve 2024 yıllarında bu artış sınırlı da olsa sürdü. 2024 itibarıyla toplam seyirci sayısı 32 milyon 538 bin olarak kaydedildi. Bu dönemde yerli filmlerin yeniden güç kazandığı, ancak yabancı film izleyici sayısında dalgalanmalar olduğu görüldü.

Genel tabloya bakıldığında, Türkiye’de sinema sektörü uzun vadede büyüme eğilimini korurken, dışsal faktörlere karşı oldukça hassas bir yapı sergiliyor. Özellikle pandemi gibi küresel krizler, izleyici alışkanlıklarını ve sektör dinamiklerini doğrudan etkileyebiliyor. Buna karşın salon ve altyapı yatırımlarının sürmesi, sektörün geleceği açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendiriliyor.

ÖZEL VERİ HABERİ: TUİK

Düzenleme: 22.14