Uçuşlar durdu, binlerce yolcu mahsur kaldı İran saldırısı küresel havacılığı nasıl sarstı?

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırı küresel hava yolculuğunu aksatırken havacılık sektörü son yılların en sert şoklarından birini yaşıyor

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırı küresel hava yolculuğunu büyük ölçüde aksattı. Dünyanın en işlek uluslararası havalimanı olan Dubai de dahil olmak üzere Orta Doğu’daki havalimanları kapalı kaldı ve operasyon son yılların en sert havacılık şoklarından birini beraberinde getirdi. İsrail, bugün İran’a yeni bir saldırı dalgası başlattığını açıklarken İran’ın komşu Körfez ülkelerine misilleme amaçlı hava saldırıları yöneltmesinin ardından Dubai yakınlarında ve Doha üzerinde ikinci günde de yüksek patlamalar duyuldu.

İran hava sahası 3 Mart’a dek kapalı

İran’ın saldırılarında Dubai Uluslararası Havalimanı hasar görürken Abu Dabi ve Kuveyt’teki havalimanları da vuruldu. Uçuş takip platformu FlightAware’in verilerine göre Orta Doğu’da binlerce uçuş etkilendi. Flightradar24’ün harita bilgileri İran, Irak, Kuveyt, İsrail, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar üzerindeki hava sahasının neredeyse boş kaldığını gösterdi. Uçuş takip servisi, yayımlanan yeni bir “Havacılara Bildirim” ile İran hava sahasının en az 3 Mart saat 11.30 dek kapalı kalma süresinin uzatıldığını açıkladı. Orta Doğu’daki havalimanlarının kapanması, Asya ile Avrupa genelinde binlerce yolcuyu da mahsur bıraktı.

Endonezya ve Katmandu’da uçuşlar aksadı

Endonezya’nın Bali kentinde, I Gusti Ngurah Rai Uluslararası Havalimanı’nda yolcular havayolu personeliyle görüşmek için beklerken uzun kuyruklar oluştu. Bangladeş’in Dakka kentindeki Hazrat Shahjalal Uluslararası Havalimanı’nda yolcular, uçuşlarının detaylarını öğrenmek için bagajlarının üzerinde bekledi. Emirates, Etihad Airways ve Qatar Airways’e ait yüzlerce jet de yerde kaldı. Dubai merkezli Vimana Private Jets’in CEO’su Ameerh Naran, Semafor’a dün gece Dubai’den ayrılmak isteyen 12 müşteriden talep aldığını söyledi.

Katmandu’daki Tribhuvan Uluslararası Havalimanı’ndaki kalkış panolarında ise iptal edilen uçuşların uzun bir listesi gösterildi. İngiltere merkezli havacılık analisti John Strickland, konuya dair değerlendirmesinde “Bu insan sayısının çokluğu ve karmaşıklığından kaynaklanıyor. Sadece müşteriler değil, mürettebat ve uçaklar da her yerde” dedi.

Avrupa, Asya ve Orta Doğu’daki havayolları, kapalı veya kısıtlı hava sahasından kaçınmak için uçuşlarını iptal etti veya güzergahlarını değiştirdi. Bu da yolculuk sürelerini uzattı ve yakıt maliyetlerini artırdı. Rusya-Ukrayna savaşı havayollarını her iki ülkenin hava sahasından da kaçınmaya zorladığından bu yana önem kazanan İran ve Irak hava sahası geçiş yollarının kaybı aksaklığı yoğunlaştırdı.

Pakistan-Afganistan savaşı risk yaratıyor

Flightradar24 İletişim Direktörü Ian Petchenik, Orta Doğu hava sahasının kapatılmasının havayollarını daha dar koridorlara sıkıştırdığını, Pakistan ile Afganistan arasındaki savaşın daha fazla risk oluşturduğunu söyledi. Petchenik, “Uzun süreli aksama riski, ticari havacılık açısından temel endişedir. Pakistan ile Afganistan arasındaki çatışmanın hava sahasının kapatılmasıyla sonuçlanacak herhangi bir şekilde tırmanması, Avrupa ile Asya arasındaki seyahat için ciddi sonuçlar doğuracaktır” şeklinde konuştu. Kesintinin boyutunu vurgulayan Air India da bugün Delhi, Mumbai ve Amritsar’dan Avrupa ve Kuzey Amerika’daki büyük şehirlere yönelik uçuşlarını iptal etti.

Dubai ve komşusu Doha, doğu-batı hava yolculuğunun kavşağında yer alıyor. Avrupa ile Asya arasındaki uzun mesafeli trafiği sıkı bir şekilde planlanmış bağlantılı uçuş ağları aracılığıyla yönlendiriyor. Bu merkezler boştayken uçaklar ve mürettebat konumlarının dışında kalıyor ve dünya genelinde havayolu programlarını aksatıyor.

Kaynak: Gazete Oksijen