Alerjiye Karşı Aşı Tedavisi: İmmünoterapi Nedir, Kimlere Uygulanır?

Alerjik hastalıklar her geçen yıl daha fazla kişiyi etkiliyor. Bahar aylarında artan polen şikâyetleri, yıl boyu süren ev tozu alerjisi, astım atakları ya da arı sokmasına bağlı ciddi reaksiyonlar.

Peki alerji sadece ilaçlarla mı kontrol altına alınabilir? Bu soruyu, Ufuk Üniversitesi Dr. Rıdvan Ege Hastanesi Alerji ve İmmünoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Ali Selçuk yanıtladı. İşte alerjide “aşı tedavisi” olarak bilinen immünoterapiye dair merak edilenler.

İmmünoterapi nedir?

İmmünoterapi, alerjik hastalıklarda hastalığın temeline yönelik uygulanan bir tedavidir. Hastanın duyarlı olduğu alerjenlerden elde edilen özel ürünler, belirli aralıklarla ve giderek artan dozlarda verilir. Amaç, bağışıklık sistemini o alerjene karşı duyarsız hale getirmektir. Burada önemli bir nokta şu: Hastaya verilen ürünlerin içinde ilaç ya da kortizon bulunmaz. Aslında kişinin günlük hayatta karşılaştığı alerjenin kontrollü ve planlı şekilde verilmesidir.

Hangi alerjilerde uygulanıyor?

En sık;

Ağaç, çim ve yabani ot polenleri
Ev tozu akarları
Kedi ve köpek alerjenleri
Küf mantarı sporları
Bal arısı ve yabani arı alerjilerinde uygulanır.

Klinik olarak ise alerjik nezle, alerjik konjonktivit, alerjik astım ve arı alerjisinde tercih edilir.

* Her alerji hastasına yapılabilir mi?

Hayır. Her hasta uygun değildir. Öncelikle deri testi veya kan testiyle alerjenin gösterilmiş olması gerekir. Ayrıca hastanın korunma ve ilaç tedavisinden yeterli fayda görmemiş olması önemlidir. Uzun süreli ilaç kullanmak istemeyen, ilaçlara yan etki gelişen ya da alerjik nezlede astım gelişimini önlemek isteyen hastalarda da tercih edilebilir. Kontrolsüz ağır astımı olanlarda, aktif kanser hastalarında veya tedaviye uyum göstermeyen kişilerde dikkatli olunmalıdır.

Tedavi süreci nasıl ilerliyor?

Tedavi iki aşamalıdır. İlk aşamada doz yavaş yavaş artırılarak idame doza ulaşılır. Ardından belirli aralıklarla aynı doz uygulanmaya devam edilir. Toplam tedavi süresi genellikle 3 ila 5 yıl arasındadır. Etki ilaçlara göre daha yavaş başlar, aylar içinde belirgin düzelme görülür. Ancak kalıcıdır. Şikâyetler azalsa bile tedavi planlanan süre boyunca devam etmelidir.

Faydaları neler?

İmmünoterapi sadece belirtileri azaltmaz; hastalığın doğal seyrini değiştirebilir.

İlaç ihtiyacını azaltır.
Yeni alerjilerin gelişimini önleyebilir.
Alerjik nezlede astım riskini azaltabilir.
Arı alerjisinde anafilaksi gibi hayati risk taşıyan reaksiyonları önler.

Bu nedenle hem tedavi edici hem koruyucu bir yöntemdir.

Yan etkiler konusunda hastalar endişelenmeli mi?

En sık enjeksiyon yerinde kızarıklık ve şişlik görülür. Daha nadiren tüm vücudu etkileyen reaksiyonlar olabilir. Bu nedenle uygulama mutlaka alerji uzmanı gözetiminde ve hastane ortamında yapılmalıdır. Hastalar enjeksiyon sonrası en az 30 dakika gözlem altında tutulur. Şunu özellikle vurgulamak isterim: Bu tedavinin içinde kortizon yoktur, kilo aldırmaz ve iç organlara zarar vermez.

* Hamilelikte uygulanabilir mi?

Hamileliği bilinen hastalarda tedaviye başlanmaz. Ancak daha önce başlanmış bir tedavi varsa, hekim kontrolünde devam edilebilir. Mevcut bilgiler anne veya bebek açısından risk göstermemektedir.

Doç. Dr. Ali Selçuk, sözlerini şöyle tamamladı: “Alerjik nezle, alerjik konjonktivit, hafif-orta astım ve arı alerjisinde immünoterapi; doğru hasta seçimi ve düzenli takip ile uygulandığında hastalığın ilerlemesini durdurabilen en etkili tedavi yöntemlerinden biridir. Sabır ve uzman kontrolü başarının anahtarıdır. Alerji hastaları için bu yöntem, sadece geçici rahatlama değil; uzun vadeli yaşam kalitesi artışı anlamına geliyor.