11
Nükleer Santral Çevresinde Yaşam ve Kanser riski
ABD genelinde 2000–2018 verilerini inceleyen araştırma, nükleer santrallere daha yakın ilçelerde kanserden ölüm oranlarının daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Bulgular nedensellik kanıtlamasa da yaklaşık 115 bin ölümün santrallere yakınlıkla ilişkili olabileceğine işaret ediyor.
ABD genelinde yapılan kapsamlı bir araştırma, nükleer enerji santrallerine (NPP) daha yakın bölgelerde kanserden ölüm oranlarının daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Bulgular, santrallerin doğrudan kansere yol açtığını kanıtlamasa da, olası sağlık etkilerine ilişkin yeni soru işaretleri doğurdu.
Çalışma, 23 Şubat 2026’da Nature Communications dergisinde yayımlandı.
Tüm santraller ve tüm ilçeler incelendi
Araştırma, 2000–2018 yılları arasında ABD’de faaliyet gösteren tüm nükleer enerji santrallerini ve ülkedeki tüm ilçeleri kapsadı. Bu yönüyle, 21. yüzyılda ABD genelinde nükleer santrallere yakınlık ile kanser ölümleri arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk çalışma olma özelliği taşıyor.
Önceki çalışmaların çoğu tek bir tesis ve çevresiyle sınırlı kalmıştı. Bu araştırmada ise “sürekli yakınlık” (continuous proximity) yöntemi kullanıldı. Bu yöntem, her bir ilçenin nükleer santrallere olan mesafesini ölçüyor ve birden fazla tesise yakınlığın birleşik etkisini hesaba katıyor.
Santrallerin konum ve işletme geçmişine ilişkin veriler ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nden, bazı Kanada tesislerine ilişkin bilgiler de dahil edilerek toplandı. İlçe düzeyindeki kanser ölüm verileri ise Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nden (CDC) alındı.
115 bin ölüm “yakınlıkla ilişkili” olabilir
Araştırmacılar; eğitim düzeyi, hane geliri, ırksal dağılım, ortalama sıcaklık ve nem, sigara kullanım oranı, obezite (BMI) ve en yakın hastaneye mesafe gibi çok sayıda değişkeni modele dahil ederek analiz yaptı.
Bu faktörler kontrol edildikten sonra da nükleer santrallere daha yakın ilçelerde kanserden ölüm oranlarının daha yüksek olduğu görüldü.
Çalışmaya göre, 2000–2018 döneminde ülke genelinde yaklaşık 115 bin kanser ölümü, yani yılda ortalama 6 bin 400 ölüm, nükleer santrallere yakınlıkla ilişkili olabilir. İlişkinin özellikle ileri yaştaki yetişkinlerde daha güçlü olduğu belirtildi.
Çalışmanın kıdemli yazarı Petros Koutrakis, nükleer santrale yakın yaşamanın “mesafe arttıkça azalan ölçülebilir bir kanser riski” taşıyabileceğini söyledi. Koutrakis, nükleer enerjinin iklim değişikliğiyle mücadelede “temiz çözüm” olarak öne çıkarıldığı bir dönemde, sağlık etkilerine ilişkin daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurguladı.
Nedensellik kanıtlanmadı
Araştırmacılar, sonuçların daha önce Massachusetts’te yaptıkları ve nükleer tesislere daha yakın yaşayanlarda kanser görülme sıklığının daha yüksek olduğunu ortaya koyan çalışmayla uyumlu olduğunu belirtti.
Bununla birlikte çalışmanın önemli sınırlılıkları da bulunuyor. Analizde doğrudan radyasyon ölçümleri yer almadı ve tüm nükleer santrallerin potansiyel etkisinin aynı olduğu varsayıldı.
Bu nedenle araştırma, nükleer santrallerin kanser ölümlerine doğrudan neden olduğunu göstermiyor. Ancak elde edilen bulgular, olası sağlık etkilerinin daha ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğine işaret ediyor.
kaynak:
GÖRSEL KAYNAK:
