Kıtanın Üzerine Çöken ‘Görünmez Kapak’: Avrupa Neden Dünyadan İki Kat Daha Hızlı Isınıyor?

Avrupa bu hafta sıcaklık rekorlarını altüst eden boğucu bir dalgayla mücadele ederken, uzmanlardan durumun vehametini ortaya koyan bir tespit geldi: Kıta, dünyanın geri kalanına göre tam iki kat daha hızlı ısınıyor. Mayıs ayında İngiltere, İrlanda ve Fransa’da kırılan tarihi rekorların hemen ardından, şimdi de Kuzey Afrika çıkışlı devasa bir “ısı kubbesi”nin Batı Avrupa’yı esir alması bekleniyor.

Isınmada Dünya Ortalamasını İkiye Katladı

AB Copernicus İklim Değişikliği Servisi’nin paylaştığı veriler, kıtadaki tehlikenin boyutunu net bir şekilde özetliyor. Dünya genelinde küresel sıcaklıklar sanayi öncesi döneme (1850-1900) kıyasla ortalama 1,4°C artış kaydederken, Avrupa bu oranı çoktan 2,4°C seviyesine taşıdı. Imperial College London araştırmacılarından Ben Clarke, bu anormal yükselişin bir numaralı sorumlusunun fosil yakıtlar ve insan eliyle yaratılan sera etkisi olduğunu vurgularken, ısının bu denli yoğunlaşmasında coğrafi şartların da başrolde olduğunu belirtiyor.

Isı Kubbesi ve Durağan Hava Kabusu

İklim bilimcilere göre, atmosferdeki hava akımlarının sekteye uğraması Avrupa’nın yaz aylarında çok daha acımasız sıcak hava dalgalarıyla yüzleşmesine sebep oluyor. Bölgeye yerleşen ve serin hava kütlelerinin girişine duvar ören “blokaj yüksekleri”, kıtanın üzerine adeta görünmez bir kapak örtüyor. Trinity College Dublin’den Prof. Mary Bourke, bu sabit yüksek basınç sistemlerinin bulutları ve nemi ortadan kaldırarak kavurucu sıcağı doğrudan yeryüzüne hapsettiğini açıklıyor.

Kuzey Kutbu Eriyince Fatura Avrupa’ya Çıktı

Kıtanın dünyanın geri kalanından kopup bu kadar hızlı kavrulmasının ardındaki en kritik etkenlerden biri de, sanayi öncesi döneme göre zaten 3,2°C ısınmış olan Arktik (Kuzey Kutbu) bölgesiyle olan yakın coğrafi bağı.

• Albedo Etkisinin Çöküşü: Güneş ışınlarını bir ayna misali uzaya geri yansıtan devasa buz ve kar kütleleri eridikçe, yerini koyu renkli deniz ve kara parçalarına bırakıyor. Bu koyu yüzeyler ısıyı çok daha fazla emdiği için ısınma süreci katlanarak hızlanıyor.
• Kar Örtüsünün Kaybolması: Eskiden kış aylarında uzun süre donmuş halde kalan topraklardaki karların artık çok daha erken erimesi, yüzeyin güneşe daha uzun süre maruz kalarak aşırı ısınmasına zemin hazırlıyor.

Temiz Havanın Getirdiği Beklenmedik Yan Etki

1980’li yıllardan bu yana Avrupa çapında hayata geçirilen katı hava kalitesi kuralları sayesinde aerosol (kirletici partikül) emisyonlarının düşürülmesi, halk sağlığı açısından dev bir zaferdi. Fakat bu durum, atmosferin soğuma etkisini sekteye uğrattı. Gökyüzünde bir nevi güneş gözlüğü görevi gören ve güneş ışığını yansıtan bu kirli parçacıkların azalması, yeryüzüne inen radyasyon miktarını artırarak sıcaklıkların daha da tırmanmasına yol açtı.

Kaynak:https://www.sozcu.com.tr/avrupa-nin-uzerindeki-dev-ayna-kirildi-p323494

kaynak:mavimanşet