11
Bayram Yolculuklarında Gizli Tehlike: Damar Pıhtısı Riski
Bayram döneminde artan şehirler arası yolculuklar nedeniyle birçok kişi saatlerce araçta, otobüste ya da uçakta hareketsiz kalıyor. Uzun süre aynı pozisyonda oturmak çoğu zaman yalnızca yorgunluk veya bacaklarda uyuşma gibi değerlendirilse de bazı kişilerde damar sağlığı açısından daha ciddi sorunlara zemin hazırlayabiliyor. Özellikle dizlerin uzun süre bükülü kalması ve bacak kaslarının yeterince çalışmaması toplardamar dolaşımını yavaşlatabiliyor.
Bayram yolculuklarında uzun süre hareketsiz kalmanın bacak damarlarında kan akışını yavaşlatarak pıhtı riskini artırabileceğini belirten Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Haşmet Bardakçı, özellikle tek bacakta gelişen şişlik, ağrı ve sıcaklık artışının dikkate alınması gerektiğini söyledi ve konuyla ilgili detaylı bilgiler paylaştı.
Yolculukta bacak neden uyuşur ve şişer?
Uzun süre oturulduğunda bacak kasları yeterince hareket etmez. Oysa bu kaslar, kanın bacaklardan kalbe taşınmasına yardımcı olan doğal bir pompa gibi çalışır. Araç içinde dar alanda kalmak, dizlerin sürekli bükülü durması ve hareketin kısıtlanması kan dolaşımını yavaşlatabilir. Bu nedenle yolculuk sonunda ayak bileklerinde şişlik, bacaklarda dolgunluk hissi ve ağırlık oluşabilir. Ancak bu şikâyetler tek bacakta belirginleşiyorsa daha dikkatli olunması gerekir.
Pıhtı riski kimlerde daha fazla önem taşır?
Pıhtı riski herkes için aynı düzeyde değildir. Daha önce damar hastalığı geçirenler, varis problemi bulunanlar, ailesinde pıhtı öyküsü olanlar, uzun süre hareketsiz kalanlar, ileri yaş grubundaki kişiler ve fazla kilo problemi yaşayanlar risk açısından daha dikkatli olmalıdır. Hamilelik, doğum sonrası dönem, sigara kullanımı, bazı ilaçlar ve yakın dönemde geçirilen ameliyatlar da uzun yolculuklarda damar içi pıhtı oluşumuna yatkınlığı artırabilir.
Hangi belirtiler ciddiye alınmalı?
Yolculuk sonrası tek bacakta ani şişme, baldırda ağrı, dokunmakla hassasiyet, kızarıklık, ısı artışı ve yürürken zorlanma pıhtı açısından uyarıcı olabilir. Bu belirtiler iki bacakta hafif şişlik şeklinde değil de tek taraflı ve belirgin şekilde ortaya çıkıyorsa daha fazla önem taşır. Nefes darlığı, göğüs ağrısı, ani çarpıntı veya baygınlık hissi gibi şikâyetlerin eklenmesi durumunda ise vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir.
Uzun yolculuklarda basit önlemler neden önemli?
Yolculuk sırasında yaklaşık iki saatte bir mola vermek, kısa yürüyüşler yapmak ve oturulan yerde ayak bileklerini hareket ettirmek bacak damarlarındaki kan akışını destekler. Mola verilemeyen durumlarda ayakları yukarı-aşağı hareket ettirmek, parmak ucuna yükselip bırakmak ve dizleri aralıklı şekilde oynatmak dolaşımı canlı tutmaya yardımcı olabilir. Bol su tüketmek, çok dar kıyafetlerden kaçınmak ve uzun süre bacak bacak üstüne atmamak da damar sağlığı açısından önem taşır.
Bayram yolculuğu öncesi kimler doktora danışmalı?
Daha önce pıhtı geçirenler, belirgin varisleri olanlar, kalp ve damar hastalığı bulunanlar, yakın zamanda ameliyat olanlar veya uzun süreli yolculuk planlayan risk grubundaki kişilerin yolculuk öncesinde uzman görüşü alması öneriliyor. Bazı kişilerde varis çorabı veya ek koruyucu önlemler gündeme gelebiliyor. Yolculuk sonrası ortaya çıkan şikâyetlerin ihmal edilmemesi ise olası damar problemlerinin erken fark edilmesi açısından önem taşıyor.
25.05.2026 SAAT 22:11
