Hantavirüs vakalarının tespit edildiği yolcu gemisi Tenerife Limanı’na ulaştı

Hantavirüs vakalarının tespit edildiği “MV Hondius” yolcu gemisindeki yolcuların, limandan havalimanına tahliyesi başladı

İspanya’nın güneydoğusundaki Kanarya Adaları’nın Tenerife kentindeki Granadilla de Abona Limanı’na gelen hantavirüs vakalarının tespit edildiği Hollanda bandralı “MV Hondius” gemisindeki yolcuların, limandan havalimanına tahliyesi başladı.

Limanın içine giren ancak karaya bağlanmasına izin verilmeyen MV Hondius gemisi, liman girişinde demir attı.

Gemiye, ilk olarak İspanya Sağlık Bakanlığının görevlendirdiği, olası bir bulaşma riskine karşı beyaz önlük giyen, bone ve FFP2 tipi maske takan doktorlar girdi.

Yolcuların ve mürettebatın sağlık kontrolünden geçmesinden sonra gemiden ilk indirilenler 14 İspanyol yolcu ile Cabo Verde’de gemiye binen Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) için çalışan bir epidemiyoloji uzmanı oldu.

MV Hondius gemisi karaya bağlanmadığından Liman Müdürlüğüne ait bir tekneyle gruplar halinde gemiden alınan 15 kişi karaya çıkartıldı.

Olası bir virüs bulaşma riskine karşı koruma kıyafetleri giydirilen yolcuların sadece küçük bir valiz almalarına izin verildiği belirtildi.

Karada pasaport işlemleri yapılacak 15 kişinin, daha sonra Askeri Acil Müdahale (UCM) birimine bağlı otobüsle havalimanına götürüleceği kaydedildi.

Şimdiye kadar yapılan testlerde hantavirüsle ilgili asemptomatik (belirti göstermeyen) olan söz konusu 15 kişinin Tenerife’den İspanya devletine ait bir uçakla Madrid’e götürüleceği ve Gomez Ulla Askeri Hastanesinde karantinaya alınacakları bildirildi.

İspanyol basınına açıklama yapan yetkililer, bir süredir zaten gemide karantinada olan 15 kişinin hastanede kaç gün karantinada tutulacaklarının henüz belli olmadığını, ilk aşamada bir haftalık gözetim olacağını, semptom taşıyan çıkması halinde özel bölüme alınacağını söyledi.

İspanya Sağlık Bakanı: Herkes asemptomatik

Diğer yandan Tenerife’de olan Sağlık Bakanı Monica Garcia, gemideki herkesin asemptomatik olduğunu söyledi.

Yolcuların ve mürettebatın ülkelerine gönderilmeleri için Hollanda, Almanya, Belçika, İrlanda, İngiltere, ABD, Yunanistan, Fransa ve Türkiye’ye (gemideki 3 Türk vatandaşı için) uçak kalkacağını kaydeden Bakan Garcia, en son uçağın yarın sabah Avustralya’ya hareket etmek üzere programlandığını duyurdu.

Tahliyelerin tamamlanmasının ardından geminin bir grup mürettebat ile birlikte Tenerife’den ayrılarak Hollanda’nın Rotterdam Limanı’na doğru hareket etmesi öngörülüyor.

Gemide bulunan 23 ülkeden 150’ye yakın yolcu ve mürettebatın ülkelerine gönderilmelerinde sorun yaşanması halinde Avrupa Birliği’nin (AB) gönderdiği iki uçağın ve Norveç’ten gelen ambulans uçağın da her türlü olasılığa karşı Tenerife havalimanında bekletildiği bilgisi paylaşıldı.

İspanya hükümeti yetkilileri, limandan havalimanına her transferin yaklaşık on dakika sürmesinin beklendiğini, uçakların hazır olmadan yolcuların gemiden çıkartılmayacağını ve sivil halkla hiçbir temasın olmayacağını bildirmişti.

Üç Türk vatandaşı ülkeye getirilecek

Sağlık Bakanlığı dün yaptığı açıklamada; Hantavirüs vakası görülen uluslararası bir seyahat gemisinde bulunan ve herhangi bir semptom ile hastalık bulgusu olmadığı bildirilen 3 Türk vatandaşının bugün ülkeye getirileceğini duyurmuştu. Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Uluslararası bir seyahat gemisinde bulunan ve sağlık durumları yakından takip edilen 3 vatandaşımız yarın ülkemize getirilecektir. İlgili uluslararası otoritelerle koordinasyon içinde yürütülen takip sürecinde, vatandaşlarımızda herhangi bir semptom ve hastalık bulgusu olmadığı bildirilmiştir. Ülkemize ulaştıkları andan itibaren, karantinaya alınacak ve sağlık süreçleri Bakanlığımızca titizlikle yürütülecektir”

Hantavirüs nedir?

Hantavirüsü 1950’lerden bu yana bilinen bir virüs. Uzmanlar, hantavirüslerin kemirgenler tarafından taşınan ve insanlarda ağır hastalıklara yol açabilen bir virüs grubu olduğuna dikkat çekiyor. Virüs, çoğunlukla enfekte kemirgenlerle ya da bu hayvanların idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle temas yoluyla insanlara bulaşıyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre dünya genelinde yaklaşık 40 farklı hantavirüs türü bulunuyor ve bunlar farklı hastalıklara yol açıyor. Hantavirüs enfeksiyonları hafif belirtilerden ölümcül tablolara kadar farklı klinik sonuçlara neden olabiliyor.

Amerika kıtasında görülen hantavirüs türleri, ciddi solunum yetmezliğine yol açabilen hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna (HCPS) neden olurken, bu hastalıklarda ölüm oranının yüzde 50’ye kadar çıkabildiği belirtiliyor.

Güney Amerika’da görülen Andes virüsü ise, insanlar arasında sınırlı da olsa bulaş gösterebildiği belgelenmiş tek hantavirüs türü olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre bu bulaş, genellikle yakın ve uzun süreli temas halinde gerçekleşiyor.

Avrupa ve Asya’da görülen hantavirüs türleri ise farklı bir klinik tabloya yol açıyor. Bu bölgelerde virüs, böbrekleri etkileyen ve kanamalı ateşle seyreden hemorajik ateş ile renal sendroma (HFRS) neden olabiliyor.

Uzmanlar, MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinde görülen türün Andes varyantı olduğunu belirtiyor.

Hantavirüs belirtileri neler?

Hantavirüs enfeksiyonunun ilk evresi genellikle grip benzeri belirtilerle başlar ve bu belirtiler çoğu zaman diğer viral hastalıklarla karıştırılabilir. Bu dönem genellikle enfeksiyondan sonraki 1 ila 2 hafta içinde başlar. En sık görülen Hantavirüs belirtileri şunlardır:

• Yüksek ateş (38–40 °C)
• Şiddetli baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları (özellikle sırt, kalça ve uyluklarda)
• Halsizlik, yorgunluk
• İştahsızlık
• Mide bulantısı ve kusma
• Karın ağrısı
• İshal (bazı vakalarda)

Bu belirtiler birkaç gün sürebilir ve bu süreçte hastalık, sıradan bir grip ya da mide-bağırsak enfeksiyonu gibi algılanabilir. Ancak bazı hastalarda tablo hızla ilerleyebilir.

İleri dönem bulgular

Erken dönem belirtilerin ardından hastalığın ikinci evresi başlar. Bu dönemde belirtiler daha ağır hale gelir ve hayati risk oluşturabilecek organ tutulumları gelişebilir. İki ana klinik form gözlemlenir. Bu klinik formlar şu belirtilerle kendisini gösterir:

HantavirüsPulmoner Sendromu (HPS) – Akciğer Tutulumu Ağırlıklı

Genellikle Amerika kıtasında görülen bu formda belirtileri şu şekilde sıralanıyor:

• Şiddetli nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Göğüste sıkışma veya dolgunluk hissi
• Akciğerlerde sıvı birikimi (pulmoner ödem)
• Solunum yetmezliği
• Düşük tansiyon ve şok

Bu formda hastalar genellikle birkaç saat içinde yoğun bakım gerektiren solunum sıkıntısı yaşayabilir.

Hemorajik Ateş ve Renal Sendrom (HFRS) – Böbrek Tutulumu Ağırlıklı

Daha çok Avrupa ve Asya’da gözlenen hantavirüs renal sendrom formunun belirtileri şöyle:

• Belirgin böbrek ağrısı
• İdrar miktarında azalma veya tamamen durması (oligüri/anjüri)
• Yüz ve ekstremitelerde ödem (şişlik)
• Kanama eğilimi (diş eti, burun, idrar veya ciltte)
• Tansiyon düşüklüğü ve şok
• Böbrek yetmezliği

Hantavirüs nasıl bulaşır?

Hantavirüs enfeksiyonu, temel olarak enfekte kemirgenlerin (özellikle fare ve sıçanların) idrarı, dışkısı ve salyası ile kontamine olmuş alanlardan bulaşır. En yaygın bulaşma şekli, bu salgıların kurumasıyla ortaya çıkan virüs içeren aerosol parçacıklarının solunmasıdır. Bu nedenle kemirgen istilasına uğramış kapalı alanlarda temizlik sırasında risk artar. Bulaşmış yüzeylere dokunduktan sonra ellerin ağız, burun ya da gözle temas etmesi sonucunda virüs vücuda girebilir. Hantavirüs bulaş yolları aşağıdaki gibidir:

• Virüs taşıyan kemirgenlerin idrar, dışkı ya da tükürüklerinin bulunduğu ortamlarda havaya karışan parçacıkların solunması
• Bu hayvanlarla doğrudan temas (nadir görülür)
• Isırık yoluyla (nadir görülür)
• Hantavirüs, zoonotik hastalıklar sınıfında yer alır; yani hayvanlardan insanlara geçerek onları hasta eder.

İnsandan insana bulaşır mı?

MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinde üç kişinin ölümüne ve en az beş kişinin hastalanmasına yol açan hantavirüs türünün Andes varyantı olduğunu belirtiyor. Andes virüsü, insanlar arasında bulaş gösterebildiği bilinen tek hantavirüs türü olarak öne çıkıyor. Ancak CNBC-e’ye konuşan Güney Afrika Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü’nden enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Lucille Blumberg, Andes hantavirüsünün gündelik, sıradan temasla kolayca bulaşmadığına dikkat çekiyor.

Şili’de hantavirüs üzerine çalışan enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Pablo Vial ise insandan insana bulaşın Andes virüsü vakalarının yalnızca yüzde 2 ila 5’ini oluşturduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü’nden epidemiyolog Dr. Maria Van Kerkhove da daha önceki salgınlarda insandan insana bulaşın çoğunlukla sağlık çalışanları ya da enfekte kişilerle yakın fiziksel temas kuran kişiler arasında görüldüğünü ifade etti.

Uzmanlara göre hantavirüs enfeksiyonları nadir görülse de ölüm oranı yüzde 50’ye kadar çıkabiliyor. Bunun temel nedeni, virüsün yaşam için kritik öneme sahip organları, özellikle de akciğerler ve böbrekleri hedef alması.

Şili’de hantavirüs üzerine çalışan enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Pablo Vial, klinik gözlemlerine göre Andes varyantının sıklıkla 30’lu yaşlardaki genç ve daha önce sağlıklı erkeklerde ağır seyrettiğini belirtti.

Bununla birlikte her enfekte kişide ağır hastalık gelişmiyor. Uzmanlara göre vakaların yaklaşık yüzde 40’ında enfeksiyon hafif belirtilerle atlatılırken, yüzde 60’ında hantavirüs kardiyopulmoner sendromu olarak bilinen ağır tablo gelişiyor. Bu durum solunum yetmezliği ve dolaşım şokuna yol açabiliyor.

Vial’a göre genel olarak Andes virüsü enfekte hastalarda ölüm oranı yüzde 30 ila 40 arasında değişiyor.

Hantavirüs tedavisi nedir?

Günümüzde Hantavirüs enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan spesifik bir antiviral ilaç yok. Esas tedavi, semptomların kontrolüne yönelik destek tedavisi.

Bu yöntemde tedavi tamamen destekleyici nitelikte olup ve hastanın klinik durumuna göre planlanır. Akciğer tutulumunda yoğun bakım, oksijen desteği ve gerektiğinde solunum cihazı uygulanırken, böbrek tutulumunda diyaliz gerekebilir. Erken tanı ve hızlı müdahale, iyileşme sürecini olumlu yönde etkileyen en kritik faktörlerdendir.

Pandemiye neden olur mu?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bir yolcu gemisinde patlak veren hantavirüs salgınının yeni bir küresel pandemi anlamına gelmediğini açıkladı. DSÖ yetkilileri, virüsün yayılma şeklinin COVID-19’dan farklı olduğunu ve riskin düşük seviyede kalacağını duyurdu.

Salgının ortaya çıktığı gemiye dair neler biliniyor?

Hollanda bayraklı cruise gemisi MV Hondius, Arjantin’in Ushuaia şehrinden ayrıldı. Gemi, Arjantin’den üç hafta önce yolculuğa başlayan gemi Antarktika, Falkland Adaları, Tristan, St. Helena, Ascension ve Yeşil Burun Adaları’ndan geçtikten sonra Kanarya Adaları’na gitmeyi hedefliyordu.

Gemideki ilk hasta 9 Nisan’da belirti göstermeye başladı. Dünya Sağlık Örgütü bu kişinin virüsü taşıdığı bilinen fare türünün bulunduğu alanlara yapılan ziyaretleri de içeren bir kuş gözlem gezisi kapsamında Arjantin, Şili ve Uruguay’a seyahat ettiğini söyledi.

Güney Afrikalı yetkililer, 70 yaşındaki Hollandalı ilk hastanın St. Helena’ya varışta, 69 yaşındaki eşinin ise Johannesburg’da hastaneye kaldırıldıktan sonra hayatını kaybettiğini açıkladı. Gemide bulunan Alman vatandaşı üçüncü bir kişinin de Güney Afrika’da kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdiği açıklandı.

Gemi salgın vakalarının ardından 3 gün boyunca Cabo Verde açıklarında demirledi. Bu sürenin ardından gemide hastalık belirtileri gösteren üç yolcunun da tahliye edilmesiyle gemi Kanarya Adaları’na gitmek üzere yola çıktı. Tahliye edilen 3 kişinin İngiltere, Hollanda ve Almanya uyruklu oldukları açıklandı. Gemi işletmecisi Oceanwide Expeditions, tahliye edilen yolculardan ikisinin ciddi semptomlar gösterdiğini belirtti. Şirket tahliye edilenlerden birinin, 2 Mayıs’ta gemide ölen Alman kadınla “yakından ilişkili” olduğunu söyledi.

Öte yandan Hollanda Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, ilk yolcunun ölmesinin ardından gemideki yaklaşık 40 yolcunun Güney Atlantik’teki St. Helena Adası’nda tahliye edildiği bildirdi.

İspanya Sağlık Bakanı Mónica García, gemide kalan 147 kişinin hiçbirinde semptom olmadığını söyledi.
García, gemideki herkesin Tenerife’ye vardıklarında tıbbi değerlendirmeden geçeceğini ve seyahat edebilecek durumda olanların ülkelerine geri gönderileceğini de sözlerine ekledi.

Gemideki İspanyollar ise karantina altına alınmak üzere Madrid’deki bir askeri hastaneye gönderilecek. García, tahliyenin Kanarya Adaları vatandaşlarıyla “teması önleyeceğini” ve gemi Tenerife’ye vardığında yerel halk için “hiçbir risk” oluşturmayacağını belirtti.

Öte yandan hayatını kaybeden Hollandalı kadın ile temas kuran bir KLM uçuş görevlisinin ve gemide bulunan bir İsviçre vatandaşının da hastanelerde tedavi altına alındıkları açıklandı.

Kaynak:Gazete Oksijen