Bilimsel çalışma: Kıkırdak hasarında ameliyatın etkisi sınırlı olabilir

Helsinki Üniversitesi’nin gerçekleştirdiği 10 yıllık kapsamlı bir araştırma, kıkırdak hasarı nedeniyle uygulanan diz ameliyatlarının hastalara beklenen yararı sağlamadığını, hatta durumu daha da kötüleştirebileceğini saptadı. Menisküs yırtığı şikayetiyle tedavi görenlerin 10 yıl boyunca izlendiği çalışmada, ameliyat olan hastaların durumu, kontrol grubu olarak belirlenen ve hiçbir gerçek işlem yapılmayan “sahte ameliyat” (plasebo) grubuyla kıyaslandı.

Araştırma Bulguları ve “Tıbbi Geri Dönüş”

Yıpranmış menisküs dokusunun kesilip çıkarıldığı cerrahi yöntemi deneyimleyen hastalar; ağrı, diz fonksiyonu ve semptomların seyri gibi temel ölçümlerde herhangi bir iyileşme kaydetmediği gibi düşük puanlar aldı. Çalışmanın lideri, ortopedi cerrahı Prof. Teppo Järvinen, sonuçları şu sözlerle değerlendirdi:

“Bulgularımız bunun, yaygın olarak kullanılan tedavinin etkisiz ve hatta zararlı olduğu, tıbbi geri dönüş olarak bilinen durumun bir örneği olabileceğini gösteriyor.”

Menisküsün Rolü ve Teşhis Yanılgıları

Menisküs, diz ekleminde uyluk ve kaval kemiği arasında yer alan, darbe emici (amortisör) görevine sahip C şeklinde kıkırdak bir yastıktır. Her dizde iki adet bulunan bu yapı, ani burkulmalarla veya zamanla kademeli olarak yıpranabilir. Ancak Prof. Järvinen, MR taramalarının sağlıklı bireylerde bile sıkça yırtık gösterdiğini belirterek, son 20 yılda bu bulguların çoğunun “tamamen tesadüfi” olduğuna dair kanıtların arttığını vurguladı.

Çalışmanın Metodu ve Uzun Vadeli Sonuçları

Finlandiya’daki beş hastanede yürütülen çalışmaya, yaşları 35-65 arasında değişen 146 hasta katıldı. Hastaların bir kısmı akut yaralanma, bir kısmı ise kademeli semptomlarla tanı almıştı. Rastgele şekilde bir gruba gerçek menisküs ameliyatı uygulanırken, diğer gruba sadece kesi yapılarak işlem uygulanmadı.

10 yıllık takip sonucunda ortaya çıkan tablo:

• Fonksiyon Kaybı: Ameliyat olan grupta diz fonksiyonları daha kötü çıktı.
• Osteoartrit Riski: Ameliyatlı grupta kireçlenmenin (osteoartrit) daha hızlı ilerlediği görüldü.
• Tekrar Müdahale: Bu hastaların ileride yeni bir diz ameliyatına ihtiyaç duyma olasılığı daha yüksek çıktı.

“Vurmadan Önce Düşün” Yaklaşımı

İngiliz Ortopedi Derneği’nin eski başkanı Mark Bowditch, bu bulguların etkisiyle cerrahiye bakış açısının değiştiğini belirtti. Geçmişte hastaların %75’ine ameliyat önerilirken bu oranın günümüzde %25’e gerilediğini söyleyen Bowditch, “Vurmadan önce düşün yaklaşımımız var. Ameliyat artık ilk adım olmamalıdır,” diyerek yeni dönem kılavuzlarının bu riskleri yansıttığını ifade etti.

KAYNAK

KARDEŞ HABER

30.04.2026 SAAT 23:26