Göz Sağlığını Sessizce Bozan Alışkanlıklar

Uzmanlara göre günlük hayatta sık yapılan bazı hatalar, ciddi göz hastalıklarına zemin hazırlıyor. Basit önlemlerle enfeksiyon ve kalıcı görme kaybının önüne geçmek mümkün. İşte göz doktorlarının yapmadığı 9 alışkanlık

Göz sağlığı, birçok insanın ancak bir sorun ortaya çıktığında fark ettiği bir alan. Görme kaybı, enfeksiyon, yaralanma ve diğer göz problemleri oldukça yaygın; özellikle de yaş ilerledikçe. Bu sorunları tedavi etmek için çeşitli yöntemler ve hatta ameliyatlar bulunsa da, en ideali bu noktaya hiç gelmemek.

Yaş aldıkça gözlerimizi sağlıklı tutmak ve enfeksiyon ile hasarı önlemek için yapabileceğimiz pek çok şey var.

The Huffington Post, göz sağlığını korumak adına göz doktorlarının özellikle kaçındığı davranışları derledi. İşte uzmanların asla yapmadığını söylediği 9 alışkanlık:

Kontakt lensle uyumazlar

The Ohio State Üniversitesi Wexner Tıp Merkezi’nde görevli optometrist Dr. William McLaughlin, “Kontakt lenslerim, uzun süreli kullanım için FDA onaylı olmadığı sürece onlarla asla uyumam; çünkü bu durum ağrılı göz enfeksiyonları ve kornea hasarı riski taşır” dedi.

Bazen kontakt lens kullanan kişiler çok yorulabilir, fazla alkol aldıktan sonra sızabilir ya da lenslerini çıkarmaya fırsat bulamadan uyuyakalabilir. Gün içinde kısa bir uyku ya da uçakta dalıp gitmek de buna neden olabilir. Ancak bu gibi durumlarda lensleri çıkarmayı hatırlamak büyük önem taşır.

Pacific Vision Institute’un kurucusu ve göz doktoru Dr. Ella Faktorovich ise “Kontakt lensle uyumak, lens üzerindeki mikropların ve bakterilerin gece boyunca çoğalmasına olanak tanır. Bu durum, görmeyi tehdit edebilen kornea ülseri gibi komplikasyonlara ve hatta kornea nakli gereksinimine yol açabilir” şeklinde konuştu.

Uzun süre ekrana yakından bakmazlar

Faktorovich, “Telefon, dizüstü bilgisayar veya kitaba uzun süre yakından bakmak, gençlerde miyopi riskini artırabilir ve her yaş grubunda göz yorgunluğuna neden olabilir. Miyopi genellikle çocuklukta gelişir ve ergenliğin sonlarına kadar ilerler” ifadelerini kullandı.

Dijital göz yorgunluğunu önlemek ve azaltmak için 20-20-20 kuralını önerdi: Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzağa bakmak.

Göz yorgunluğunu azaltmak, yaş ilerledikçe genel göz sağlığını da iyileştirebilir.

Faktorovich ayrıca şunları ekledi:

“İnsanlar yaşlandıkça presbiyopi gelişir. Bu da Monovizyon LASIK veya PRK gibi işlemlere ihtiyaç duyulmasına yol açabilir. Bu işlemlerde bir göz uzak görüş için düzeltilirken, diğer göz hafif miyop bırakılır ya da düzeltilmez. Presbiyopi için diğer bir seçenek ise lens değişimi ameliyatıdır”

Göz muayenesini ertelemezler

McLaughlin, “Gözlerimi en az yılda bir ya da bir buçuk yılda bir muayene ettirmeyi asla ihmal etmem” dedi.

Göz sağlığını riske atan bir hastalığınız varsa, göz bebeği büyütülerek yapılan muayeneler dahil olmak üzere düzenli kontroller özellikle önemlidir.

The Ohio State University Wexner Tıp Merkezi’nden optometrist Dr. Barbara Mihalik, “Diyabet hastalarında retinopati gelişme riski artar. Bu durum retinada kanamayla başlar ve zamanla şişlik, katarakt, glokom ve sızıntı yapan yeni damar oluşumuna ilerleyebilir. Bu da ani görme kaybına ve retina dekolmanına yol açarak kalıcı görme kaybına neden olabilir” ifadelerini kullandı.

Mihalik, çoğu hastada başlangıçta belirti olmadığını vurgulayarak “Bu nedenle yılda en az bir kez göz bebeği büyütülerek muayene yapılması çok önemlidir. Çünkü bu görme kaybını önleyebilecek tedaviler vardır” dedi.

Ani görme değişikliklerini görmezden gelmezler

Mihalik, “Görüşte ani şekilde ortaya çıkan uçuşan cisimler, ışık çakmaları ve özellikle görüş alanında perde inmesi hissini asla görmezden gelmem. Bunların hepsi retina yırtığı veya deliğinin ve buna bağlı retina dekolmanının habercisi olabilir” diye konuştu.

Sorun erken tespit edilirse, retina ayrılmadan tedavi edilebilir.

Mihalik “Retina ayrılırsa cerrahi gerekir ve görmenin ne kadar geri kazanılacağı, ayrılmanın süresi ve yaygınlığına bağlıdır. Bu tür belirtiler ortaya çıkarsa hemen bir göz doktoruna başvurulmalıdır” diye ekledi.

Makyajla uyumazlar

New York Eye and Ear Infirmary of Mount Sinai’da görevli göz hastalıkları uzmanı Dr. Avnish Deobhakta, “Gözlerin yeterince nemlenmemesi, özellikle kontakt lens veya makyaj kullanan kişilerde sık görülen ama gözden kaçan bir sorundur. Yaşlandıkça gözyaşı kalitesi düşer. Bu durum, kornea üzerine yerleştirilen kontakt lensler ve göz kapaklarına uygulanan bazı makyaj ürünleriyle daha da kötüleşebilir çünkü bunlar gözyaşı üretimini bozabilir” dedi.

Kornea sağlıklı çalışabilmek için sürekli nemli kalmalıdır. Ancak yaşlanma, kontakt lens kullanımı ve makyaj, bu doğal nemlendirme sürecini olumsuz etkileyebilir.

Deobhakta, makyaj yapan kişilerin yatmadan önce makyajlarını mutlaka temizlemesi gerektiğini vurguladı. Aksi halde enfeksiyon riski artar ve göz yüzeyi zarar görür.

Deobhakta “Bu durumu yönetmenin bir yolu, koruyucu madde içermeyen suni gözyaşı damlalarını düzenli kullanmaktır. Bu damlalar göz yüzeyini nemlendirir ve genellikle günde üç ila dört kez kullanılmasını öneriyoruz” şeklinde konuştu.

Güneşe doğrudan bakmazlar

Faktorovich, “İnsanlar asla doğrudan güneşe bakmamalıç Bu yıl yaşanan güneş tutulmasında birçok kişi normal güneş gözlükleri ya da ev yapımı filtrelerle güneşe bakmaya çalıştı. Bu son derece zararlıdır. Doğru koruma olmadan güneşe kısa süreli bakmak bile retinaya kalıcı zarar verebilir” dedi.

Güneş tutulması gibi durumlarda mutlaka uygun koruyucu ekipman kullanılmalıdır.

Sigara ve elektronik sigara kullanmazlar

Deobhakta, “Sigara ve elektronik sigara, genel sağlık kadar göz sağlığı için de yapılabilecek en kötü şeyler arasındadır. Sigara içenlerde, retina gibi kendini yenileyemeyen göz dokularını tahrip eden ciddi hastalıklar çok daha sık görülür” diye konuştu.

Sigaranın ayrıca katarakt riskini artırdığı ve çoğu zaman ameliyat gerektirdiği belirtiliyor.

Deobhakta “Dumanın kendisi de göz yüzeyine zarar vererek kornea çizilmelerine ve çok ağrılı kuru göz hastalığına yol açabilir. Kısacası, sağlıklı gözler için sigara ve elektronik sigaradan uzak durulmalı” ifadelerini kullandı.

Kontakt lensleri musluk suyuyla temizlemezler

Mihalik, kontakt lensleri musluk suyuyla yıkamayacağını belirtti. Mihalik “Bu durum, kornea ülseri olarak da bilinen mikrobiyal keratit riskini ciddi şekilde artırır ve kalıcı körlüğe hatta bazı durumlarda kornea nakline yol açabilir” dedi.

Bunun yerine lenslerin özel solüsyonla temizlenmesi, uygun şekilde saklanması, lens kabının düzenli değiştirilmesi ve lenslerin önerilen sürede kullanılması gerekir.

McLaughlin “Kontakt lenslerimi önerilen süre dolduğunda atmayı asla ihmal etmem” dedi.

Dengesiz beslenmezler

Deobhakta, “Şeker ve yağ açısından zengin bir beslenmenin sağlığa zararlı olduğu bilinir, ancak bu durum gözler üzerinde orantısız derecede olumsuz etki yaratır. Diyabet gibi hastalıklar, kliniklerde gördüğümüz geri dönüşü olmayan körlüğün en yaygın nedenlerindendir ve genellikle yüksek karbonhidrat ve yağ içeren beslenmeyle ilişkilidir” şeklinde konuştu.

Ayrıca kontrolsüz yüksek tansiyonun, göz içinde damar tıkanıklığı (göz felci) riskini artırdığı belirtiliyor.

Deobhakta “İyi haber şu ki, dengeli beslenme ve egzersiz sadece genel sağlığı değil, bu hastalıkların ortaya çıkma riskini de ciddi şekilde azaltır. Bu nedenle düşük şekerli ve yağlı Akdeniz tipi beslenmeyi ve yürüyüş, koşu ya da bisiklet gibi keyif alınan fiziksel aktiviteleri öneriyoruz” diye ekledi.

KAYNAK

26.04.2026 SAAT 20:44