11
Sıcaklık Artışıyla Gelen Sessiz Salgın: Hareketsizlik
Küresel sıcaklıkların artması, insanların fiziksel olarak aktif kalmasını zorlaştırıyor. Yeni bir araştırmaya göre bu durum, önümüzdeki yıllarda sağlık sorunlarını artırarak her yıl yüz binlerce erken ölüme yol açabilir
The Guardian’ın haberine göre, 156 ülkede 2000–2022 dönemine ait verileri inceleyen araştırmacılar, yükselen sıcaklıkların fiziksel aktivite üzerindeki etkisini modelledi. Sonuçlara göre ortalama sıcaklığın 27,8 derecenin üzerine çıktığı her ek ay, dünya genelinde fiziksel hareketsizliği ortalama 1,5 puan artırıyor. Düşük ve orta gelirli ülkelerde bu artışın 1,85 puana kadar çıktığı hesaplandı.
Araştırmanın başyazarı ve Lancet Countdown Latin America araştırmacısı Christian García-Witulski, fiziksel hareketsizliğin kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, bazı kanser türleri ve ruh sağlığı sorunları riskini artırdığını belirtti. Bu hastalıkların tümü yaşam süresini kısaltan başlıca faktörler arasında yer alıyor.
Lancet Global Health dergisinde yayımlanan çalışmaya göre fiziksel hareketsizlik halihazırda küresel bir sağlık sorunu ve yetişkin ölümlerinin yaklaşık yüzde 5’inden sorumlu. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri, Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği haftalık egzersiz düzeyine ulaşamıyor.
500 bin ek erken ölüm
Araştırmacılar, sıcaklık artışına bağlı hareketsizliğin 2050 yılına kadar her yıl yaklaşık 500 bin ek erken ölüme katkıda bulunabileceğini tahmin ediyor. Ayrıca bunun küresel ekonomide 2,4 ila 3,68 milyar dolar arasında üretkenlik kaybına yol açabileceği hesaplanıyor.
En büyük artışın Orta Amerika, Karayipler, Doğu Sahra Altı Afrika ve Ekvatoral Güneydoğu Asya gibi sıcak bölgelerde görülmesi bekleniyor. Bu bölgelerde fiziksel hareketsizliğin bazı aylarda 4 puandan fazla artabileceği öngörülüyor.
Kadınlarda hareketsizlik artışının daha yüksek olabileceği öngörülüyor
Araştırmaya göre sorun aynı zamanda bir eşitsizlik meselesi. Daha sıcak bölgelerde yaşayan ve serin alanlara, kapalı spor imkânlarına veya esnek çalışma saatlerine daha az erişimi olan topluluklar, sıcaklığın etkisini daha ağır hissediyor.
Model, kadınlarda hareketsizlik artışının daha yüksek olabileceğini de öngörüyor. Bunun hem fizyolojik farklılıklar hem de kadınların spor için güvenli ve serin alanlara daha az erişebilmesi gibi sosyal faktörlerle ilişkili olabileceği belirtiliyor.
Araştırmacılar, fiziksel aktivitenin artık yalnızca bireysel bir yaşam tarzı tercihi değil, iklimle bağlantılı bir halk sağlığı meselesi olarak ele alınması gerektiğini vurguluyor. Buna göre şehirlerde ağaç örtüsünün artırılması, gölgelik alanların genişletilmesi, uygun fiyatlı klimalı spor alanlarının sağlanması ve aşırı sıcaklarda güvenli hareket için rehberlik sunulması gibi önlemler kritik önem taşıyor.
17.03.2026 SAAT 17:45
