Cicada varyantı ABD’de hızla yayılıyor: Aşıların etkinliğini zorlayabilir

ABD’de hızla yayılan BA.3.2 varyantı, aşıların etkinliğini zorlayabilir; uzmanlara göre daha tehlikeli değil ama daha kolay bulaşabiliyor.

2024 yılının sonlarından bu yana dolaşımda olan BA.3.2 adlı COVID-19 varyantı, ABD genelinde hızla yayılmaya başladı.

AP’nin haberine göre, uzmanlar, “Cicada” olarak da bilinen BA.3.2’nin, 2025-2026 kışında dolaşımda olan varyantlardan daha tehlikeli ya da daha ağır hastalığa yol açtığına dair bir işaret olmadığını belirtti; ancak bu varyantın, önceki türlerden önemli ölçüde farklı olduğu için mevcut COVID-19 aşılarının ona karşı daha az etkili olabileceğini vurguladı.

BA.3.2 VARYANTI

BA.3.2, ilk olarak 2021’in sonlarında ortaya çıkan Omicron varyantının bir alt türü.

COVID-19’a neden olan SARS-CoV-2’nin günümüzde baskın olan türleriyle karşılaştırıldığında, BA.3.2’nin hücrelere girişte rol oynayan “spike” (diken) proteininde 70 ila 75 genetik değişiklik bulunuyor. Bu protein aynı zamanda aşıların bağışıklık sistemini virüsü tanımaya yönlendirdiği temel hedef.

İLK KEZ AFRİKA’DA TESPİT EDİLDİ

Araştırmacılar BA.3.2’yi ilk olarak Kasım 2024’te Afrika’da tespit etti. 2025’te küresel yayılımına başlayan varyant, Şubat 2026 itibarıyla 23 ülkeye ulaştı.

ABD’de ilk vaka, Haziran 2025’te ülkeye giriş yapan bir yolcuda tespit edildi. O tarihten bu yana 29 eyalette hem hastalarda hem de atık su sistemlerinde izine rastlandı.

Atık su izleme sistemleri, varyant değişimlerini erken tespit etmenin en etkili yöntemlerinden biri olarak görülüyor. Ancak pandeminin zirve dönemi olan 2022’den sonra ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) veri sağlayan eyalet sayısında azalma yaşandı.

BA.3.2’Yİ FARKLI KILAN NE?

Tüm virüsler zaman içinde değişiyor. COVID-19’a neden olan virüs ise bunu daha hızlı yapıyor. Virüs her çoğaldığında genetik materyalinde mutasyonlar oluşuyor. Bu değişikliklerin çoğu kayboluyor; ancak bazıları virüse avantaj sağlayarak daha hızlı yayılmasına neden olabiliyor. Bu değişiklikler de bağışıklık sisteminin virüsü tanımasını zorlaştırıyor.

Virüsün genetik yapısındaki değişiklikler aşıların etkinliğini de etkiliyor. Aşılar, bağışıklık sistemine virüsün “nasıl göründüğünü” hatırlatıyor ve bilim insanları aşıları o dönemde en yaygın olan varyantlara göre tasarlıyor.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNDEN KAÇABİLİR

Mevcut COVID-19 aşıları, Ocak 2024’ten bu yana ABD’de en yaygın olan JN.1 soyuna karşı koruma sağlamak üzere geliştirildi. Ancak BA.3.2 bu varyantlardan oldukça farklı. Bu nedenle aşılar bağışıklık sistemini bu yeni varyanta karşı yeterince hızlı hazırlayamayabilir ve varyant bağışıklık sisteminden kısmen kaçabilir.

Bu durum aşı olunmaması gerektiği anlamına gelmiyor. Çok sayıda bilimsel kanıt, aşıların hastaneye yatış ve ölüm riskini azalttığını gösteriyor. Ancak varyanta tam uyumlu olmayan bir aşı, bağışıklık sisteminin yanıt vermesini biraz geciktirebilir.

BA.3.2 NE KADAR TEHLİKELİ?

Bağışıklık sisteminin BA.3.2’yi tanıması daha zor olduğu için bu varyant daha geniş kitlelere bulaşabilir ve vaka sayılarında artışa yol açabilir. Ancak hızlı yayılmasına rağmen, son yıllarda görülen diğer COVID-19 varyantlarına kıyasla daha tehlikeli ya da daha ağır hastalık yaptığına dair bir bulgu bulunmuyor.

Yine de, özellikle mevcut aşıların etkisinin daha sınırlı olabileceği düşünüldüğünde, korunma önemini koruyor. Bu durum özellikle kronik hastalığı olan kişiler için daha kritik; çünkü bu kişiler COVID-19’u daha ağır geçirebilir.

Virüsün değişmesiyle birlikte uzun COVID görülme oranı azalmış olsa da hala her 100 vakadan yaklaşık 3’ünde ortaya çıkıyor.

KENDİNİZİ VE ÇEVRENİZİ NASIL KORURSUNUZ?

COVID-19’dan korunmak ve yayılmasını önlemek için şu basit önlemler öneriliyor:

* Tuvalet sonrası, yemek hazırlamadan veya yemeden önce ve hasta biriyle temas ettikten sonra ellerinizi yıkayın. El yıkama, solunum yolu enfeksiyonu riskini %16 ila %21 azaltır.

* Kendinizi hasta hissediyorsanız evde kalın. Bu sadece iyileşmeniz için değil, başkalarına bulaştırmamak için de önemli. Yanınızdaki kişi kanser veya kronik akciğer hastalığı gibi riskli bir duruma sahip olabilir.

* Açık havada daha fazla zaman geçirin. Kalabalık ortamlardan uzak durmak bulaş riskini azaltır.

KAYNAK

GÖRSEL YAPAY ZEKA

30.03.2026 SAAT 20:21